Aktualności
Zmarła Janina Garścia
2004-03-02
W nocy z 1 na 2 marca zmarła Janina Garścia - kompozytorka i pedagog, autorka licznych utworów dla dzieci i młodzieży, w tym dwóch szkół nauki gry na fortepianie: "Abecadła" op. 15 (1965) oraz "Muzycznego ABC przy fortepianie" (2001).
Janina Garścia – kompozytorka i pedagog muzyczny – urodziła się w Krakowie w 1920 roku. Określana przez nauczycieli w Gimnazjum jako wybitny talent muzyczny o oryginalnych zdolnościach improwizacyjnych, została przyjęta do klasy fortepianu prof. Olgi Stolfowej w Szkole Muzycznej im. W. Żeleńskiego w 1937 roku. Kończąc Szkołę Muzyczną w 1945 r., miała już w swoim dorobku kompozytorskim szereg utworów, grywanych przez uczniów w okresie okupacji. Edukację muzyczną kontynuowała w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie, w klasie kompozycji prof. S. Wiechowicza i dyrygentury prof. A. Malawskiego. Studiując, rozpoczęła pracę pedagogiczną, najpierw w prywatnej Szkole Muzycznej im. W. Żeleńskiego, a od 1951 r. w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. S. Wiechowicza. Od początku lat pięćdziesiątych rozpoczęła się też stała współpraca z Polskim Wydawnictwem Muzycznym.
Obcowanie z dziećmi inspirowało kompozycje Janiny Garści i ukazywało problemy pedagogiczne, które poprzez swoją twórczość starała się rozwiązać. Wszystkie jej utwory budziły powszechny zachwyt, a współcześni pedagodzy popularnie określali, jako “klejnociki Garści”.
Pełne zaangażowanie w działalność artystyczną zaowocowało współpracą z Centralnym Ośrodkiem Pedagogicznym Szkolnictwa Artystycznego w Warszawie. Wielokrotnie uczestniczyła w Ogólnopolskim Festiwalu Współczesnej Twórczości dla Dzieci i Młodzieży DO-RE-MI w Łodzi oraz w pracach Międzynarodowego Stowarzyszenia Wychowania Muzycznego ISME w Warszawie. Często była zapraszana, jako juror na konkursy i festiwale twórczości muzycznej dla dzieci i młodzieży. Jako osoba otwarta i serdecznie usposobiona do odbiorców swojej twórczości, najchętniej znajdowała czas na “Spotkania z kompozytorem” organizowanych w całej Polsce.
Za pracę pedagogiczną i twórczość kompozytorską Janina Garścia otrzymała szereg nagród, odznaczeń i wyróżnień m. in.:
Złota Odznaka Miasta Krakowa – 1972
Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania I stopnia – 1973
Złoty Krzyż Zasługi – 1973
Dyplom Uznania – Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Krakowa – 1975
Nagroda Prezesa Rady Ministrów – 1975
Medal Komisji Edukacji Narodowej – 1979
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1983
Nagroda Artystyczna Ministra Kultury i Sztuki I stopnia – 1989
Nominacja do tytułu Międzynarodowej Kobiety Roku 1991/92 – spośród osób wybranych z grupy tzw. Ludzi Sukcesu i Wybitnych Osobistości – przez The International Biographical Centre w Cambridge
Dyplom w uznaniu “Wybitnych osiągnięć na polu muzyki” – International Who’s Who of Intellectuals, wyd. X, International Biographical Centre, Cambridge, Anglia – 1993
Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Kultury i Sztuki – 1994
Stała Ekspozycja Życia i Twórczości Janiny Garści – Internal Music Museum – w Londynie - 1995
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2000
Order Uśmiechu (nr 661) – 2001
Medal Prezydenta Miasta Stalowej Woli – 2002
Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Kultury – 2002
Złoty Medal “Kraków – Europejska Stolica Kultury” – 2003
Działalność kompozytorska Janiny Garści, rozpoczęta w 1942 roku obejmuje ponad 800 kompozycji, ujętych w 85 opusów.
W swojej twórczości nie ograniczała się do utworów solowych na fortepian, choć te reprezentowane są najliczniej; tworzyła również kompozycje kameralne na różne instrumenty i wokalno-instrumentalne, kształtujące w dzieciach i młodzieży umiejętność wspólnego muzykowania i wrażliwość na sztukę muzyczną od najmłodszych lat. Komponowała utwory od najprostszych, poprzez różne formy muzyczne i zestawienia instrumentów. Sięgała po ciekawe środki wyrazowe, które pozwalały dzieciom zrozumieć i pokochać muzykę. Nadawała utworom taki kształt muzyczny, by przybliżyć dziecku urok samej muzyki, zachęcić je do muzykowania i pobudzić jego wyobraźnię odtwórczą.
Utwory Janiny Garści wydawane są od początku lat pięćdziesiątych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w wysokich nakładach – ich łączna wielkość przekroczyła w przeciągu ponad 51 lat liczba 800 tysięcy egzemplarzy. Utwory te są zalecane i wprowadzane do programów nauczania szkół muzycznych I i II stopnia. Wiele zbiorów kompozycji zostało opublikowanych przez PWM w różnych wersjach językowych – angielskiej, niemieckiej, francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej. O bardzo dobrej percepcji twórczości kompozytorki poza granicami Polski świadczy fakt, iż PWM wielokrotnie udzielał licencji na wydanie utworów przez zagranicznych wydawców m.in.: Kanada, USA (The Frederick Harris Music, Kanada), W. Brytania (Universal Edition – Alfred A. Kalmus), Japonia (Arts Publishing, Japan Ongaku No Tomo Sha), Niemcy (Breitkopf & Härtel).
Janina Garścia, dzięki swojemu wieloletniemu doświadczeniu pedagogicznemu współpracowała z Ministerstwem Kultury przy opracowywaniu programów nauczania gry na fortepianie. Przygotowywała również - we współpracy z Centrum Edukacji Artystycznej - testy muzyczne dla uczniów szkół muzycznych.
Jednym z najważniejszych osiągnięć dorobku kompozytorskiego i pedagogicznego zarazem było stworzenie dwóch szkół nauki gry na fortepianie: "Abecadło" op. 15 (1965), 10 wydań, oraz "Muzyczne ABC przy fortepianie" (2001), które służą wielu pedagogom w pracy.
Najczęściej czytane:
Jeden z najważniejszych polskich kompozytorów, którego muzyka grana jest w najsłynniejszych salach koncertowych i scenach operowych. Rozpoznawalny na całym świecie – w kręgach melomanów, ale również wśród fanów popkultury – jego dzieła pojawiają się w filmach, np. słynnym „Lśnieniu” Stanleya Kubricka. Mowa o Krzysztofie Pendereckim, którego barwne życie i twórczość opisała Dorota Szwarcman w najnowszej książce z serii „Małe Monografie”. Już dziś premiera publikacji wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
Konferencja zorganizowana przez Koło Naukowo-Artystyczne Kompozycji i Teorii Muzyki Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu odbyła się w dniach 12-13 maja 2026 roku. To wydarzenie, które od 2014 roku daje możliwość spotkania się i wymiany myśli dla studentów i badaczy, związanych z teorią muzyki, muzykologią i dyscyplinami pokrewnymi. Motyw przewodni tegorocznej edycji brzmiał: „W muzycznej symbiozie", co - jak zaznaczali organizatorzy - „podkreślało wielość perspektyw, współpracę twórczą oraz dialog pomiędzy różnymi obszarami sztuki i nauki”.
Narodowe Forum Muzyki im. W. Lutosławskiego we Wrocławiu wraz z partnerskimi lokalizacjami stały się przestrzenią eksperymentów artystycznych, spotkań twórców, premier, debat i działań redefiniujących współczesną muzyczność. Organizatorzy, reprezentowani przez Olgę Humeńczuk (dyrektorkę NFM) oraz Pawła Hendricha (dyrektora artystycznego Musica Polonica Nova), zaprosili odbiorców do odkrywania nowych perspektyw słuchowych – od intymnych doświadczeń po widowiskowe formy angażujące całe spektrum zmysłów.
Niczym Oscary w branży filmowej, nagrody Emmy w telewizyjnej, czy Tony Awards dla teatru, tak w branży eventowej najbardziej prestiżowe międzynarodowe wyróżnienie i najwyższy symbol doskonałości marketingu doświadczeń stanowią nagrody Global Eventex Awards. W tegorocznej edycji, spośród blisko półtora tysiąca zgłoszeń z całego świata to wyjątkowe wyróżnienie zdobyło Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Pociąg Wypełniony Muzyką został nagrodzony w pięciu kategoriach!
W jubileuszowym roku setnej rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy świat filmu spotyka się ze światem muzyki w wyjątkowym projekcie artystycznym REscoringWajda. Koncert przygotowany przez Chór Polskiego Radia – Lusławice odbędzie się w niedzielę 17 maja o godz. 13:00 w unikalnej przestrzeni Kopalni Soli "Wieliczka" (Komora Lill Górna).
„Strasznie fajny ten Moniuszko!” to spotkanie, podczas którego dzieci poznają życie i twórczość Stanisława Moniuszki poprzez muzyczne opowieści i wspólne zabawy. Zapraszamy grupy przeszkolne i wczesnoszkolne, dzieci w wieku 6 do 10 lat już, 1, 2 i 3 czerwca do kluboksięgarni UNA w Krakowie!
Fascynujące biografie, rozmowy o sztuce pianistycznej, interdyscyplinarna refleksja nad muzyką. W tym miesiącu aż cztery nowe publikacje zasilą ofertę wydawniczą Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Premierowe propozycje, przygotowane z myślą o melomanach, już niedługo pojawią się na księgarnianych półkach. Są wśród nich: Sekrety wielkich pianistów. Rozmowy z Peterem Feuchtwangerem Konrada Skolarskiego, Zygmunt Stojowski. Życie i muzyka Josepha A. Hertera, Penderecki Doroty Szwarcman, wreszcie Muzyczna myśl Lawrence’a Kramera.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne i Kluboksięgarnia UNA zapraszają na wydarzenie poświęcone postaci Zygmunta Stojowskiego. 14 maja o godzinie 17.00 odbędzie się koncert Cracow Duo połączony z rozmową wokół premierowej książki Zygmunt Stojowski. Życie i muzyka Josepha A. Hertera. Wstęp wolny.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne, jako partner Festiwalu, zaprasza do udziału w wydarzeniach tegorocznej edycji Musica Polonica Nova odbywającej się pod hasłem ZMYSŁY w dniach 14-17.05.2026 w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu. Festiwal, ukazując najświeższe tendencje polskiej muzyki współczesnej, zagłębia się w zagadnienia tego jak dzisiaj odbiorcy słuchają muzyki – i jak muzyka może wykroczyć poza tradycyjne ramy percepcji.
To jeden z najstarszych zarówno w Polsce, jak i na świecie festiwali filmów dokumentalnych i krótkometrażowych. Tegoroczna, 66. edycja Krakowskiego Festiwalu Filmowego odbędzie się w kinach od 31 maja do 7 czerwca 2026 roku oraz od 5 czerwca do 19 czerwca online na KFF VOD. W ramach wydarzenia odbędą się dwie projekcje filmu „Bacewicz x Bomsori” oraz spotkanie z reżyserem Jakubem Piątkiem.
