2026-10-01

Październik przyniesie serię prawykonań najnowszych kompozycji twórczyń i twórców reprezentowanych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Nowe utwory Zygmunta Krauzego, Alka Nowaka, Joanny Woźny, Ewy Fabiańskiej-Jelińskiej, Agaty Zubel, Pawła Malinowskiego, Andrzeja Kwiecińskiego i Aleksandra Lasonia zabrzmią w Polsce oraz w Japonii, Niemczech i Austrii.

Zygmunt Krauze komponował swoje najnowsze dzieło, Concertino na fortepian i orkiestrę, podczas pobytu w okolicach Rzymu. Jak wyznaje kompozytor: [Utwór] nawiązuje do dawnych moich unistycznych idei. Składa się z jednolitych segmentów, konsekwentnie rozwijających jeden pomysł, przedstawionych w trzech różnych wariantach. Dwa z tych segmentów mają charakter dramatyczny, pełen emocji, wyrażają moje myśli i odczucia o dzisiejszych, niespokojnych czasach. Trzeci segment przypomina natomiast habanerę lub milongę, aby dać oddech od napięć, stworzyć u słuchacza złudzenie, że wszystko jest pięknie i że wolno mu po prostu zapomnieć. Prawykonanie kompozycji odbędzie się 3 października o godz. 16.00 w Izumi Hall w Osace. Przy fortepianie zasiądzie Tomoki Kitamura, a towarzyszyć mu będzie Izumi Sinfonietta Osaka pod batutą Keity Matsui.

Dzwony. Ailinos to najnowsza opera Alka Nowaka do libretta Pawła Sołtysa, poświęcona współczesnym lękom i niepokojom. Libretto nawiązuje konstrukcją do greckiej mikrotragedii antycznej, łącząc archaiczną formę z tematami bliskimi współczesnemu odbiorcy. Prawykonanie odbędzie się 3 października o godz. 20.45 podczas festiwalu AUKSODRONE w Mediatece w Tychach. Wystąpią Szymon Kobyliński, Sebastian Szumski, Hubert Zemler, Miłosz Pękala i Tymoteusz Bies, usłyszymy także Chór Dziecięcy PSM w Katowicach. AUKSO Orkiestrę Kameralną Miasta Tychy poprowadzi Marek Moś.

Do grona kompozytorek i kompozytorów reprezentowanych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne dołączyła Joanna Woźny – artystka wykształcona w dziedzinie filozofii, teorii muzyki i kompozycji, od lat związana z Austrią. Jej najnowszą kompozycję, im Gehäuse des Schlafes die weiszen Vögel, wykona Schallfeld Ensemble – międzynarodowy zespół specjalizujący się w muzyce współczesnej, działający w Grazu. Inspiracją dla kompozytorki stała się twórczość austriackiej poetki Friederike Mayröcker, a szczególnie charakterystyczna forma jej tekstów. Prawykonanie odbędzie się 16 października o godz. 19.30 w Grazu, w ramach projektu Text im Klang #7.

W październiku na scenie Opery Bałtyckiej w Gdańsku odbędzie się premiera opery Weiser Ewy Fabiańskiej-Jelińskiej – jednej z czołowych przedstawicielek młodego pokolenia polskich kompozytorek, profesorki Akademii Muzycznej w Poznaniu i prezeski Poznańskiego Oddziału ZKP. Jej twórczość, wyróżniająca się oryginalnymi poszukiwaniami brzmieniowymi, prezentowana jest na festiwalach muzycznych w Polsce i za granicą. Libretto, oparte na powieści Pawła Huellego, przygotowała Anna Czekanowicz.

Opera opowiada historię grupy nastolatków, którzy w ogarniętym apokaliptycznym upałem Gdańsku 1957 roku ulegają fascynacji niezwykłym chłopcem o mesjańskich zdolnościach. Kiedy po serii tajemniczych wydarzeń bohater nagle znika w mroku tunelu pod mostem, jego fizyczna utrata przeradza się w nieprzemijającą Obecność, która na zawsze kształtuje dorosłe życie jego przyjaciół.

Przechodzimy od tradycyjnej opery w stronę zmysłowego, pełnego światła i magii widowiska. Chcemy pokazać, jak młodzieńcze przeżycia i bliska więź międzyludzka potrafią pokonać czas, zmieniając utratę przyjaciela w wieczną, budującą Obecność w naszych sercach i umysłach – opowiada Romuald Wicza-Pokojski, reżyser spektaklu.

Premiera odbędzie się 16 października o godz. 19.00. Kolejne spektakle zaplanowano na 17, 18, 20, 23, 24 i 25 października 2026 roku. W obsadzie wystąpią m.in. Jan Jakub Monowid, Michał Sławecki, Anna Bochnak-Fryc, Joanna Gostkowska, Łukasz Konieczny i Leszek Skrla, a także Balet, Chór i Orkiestra Opery Bałtyckiej pod kierunkiem Radosława Dronia.

Benjamin Coyte jest wykonawcą i interpretatorem muzyki współczesnej, zainteresowanym różnorodnością współczesnych sztuk dźwiękowych oraz bogactwem środków wyrazu, jakie oferuje wiolonczela – i nie tylko. Jako artysta interdyscyplinarny eksperymentuje z formami występu łączącymi swobodną improwizację, światło, wideo, elektronikę, inscenizację i aktorstwo. Na różnych scenach śpiewał, jadł spaghetti, krzyczał, zorganizował pogrzeb wiolonczeli, brał udział w pogo, naśladował żaby, upuszczał książki, wcielał się w lalkarza. Istotną częścią jego działalności są zamówienia kompozytorskie i współpraca z twórcami. Do grona kompozytorek, z którymi podjął współpracę, należy Agata Zubel, autorka Touch na wiolonczelę w procesie preparacji. Utwór w wykonaniu Coyte’a zabrzmi po raz pierwszy 17 października w niemieckim Sulz am Neckar.

Vergänglichkeit der Ferne na kontrabas i wielokanałową warstwę elektroniczną to najnowsza kompozycja Pawła Malinowskiego. Jej prawykonanie odbędzie się 17 października o godz. 19.00 we Wrocławiu. Jak wyznaje kompozytor: - W pracy nad kompozycją sięgam po ograniczony wybór środków elektronicznych i narzędzi. Chcę, by całość mojego skupienia była bezpośrednio powiązana z dźwiękiem kontrabasu i towarzyszącym mu chórem głośników. W kompozycji tej, jakby na przekór, raz jeszcze spoglądam na sonoryzm, reinterpretując jego procesualność i wolność interpretacyjną w warstwie wykonawczej. Filtruję je jednak przez ważne dla mnie jakości: dynamikę tak cichą, że wymaga szczególnego skupienia, oraz ulegające wewnętrznemu rozpadowi harmonie.

Utwór wykonają Joanna Zabłocka (kontrabas) i Paweł Malinowski (elektronika). Kompozycja zabrzmi podczas Canti Spazializzati – cyklu warsztatowo-koncertowego poświęconego teoriom i praktykom muzyki eksperymentalnej, skupionym na koncepcjach uprzestrzenniania kompozycji dźwiękowych przeznaczonych do wielokanałowego nagłośnienia.

Z końcem miesiąca usłyszymy Grand Concert-Polonaise Militaire [e Andantino (Obsesja. Szaleństwo. Implozja.)] – kompozycja Andrzeja Kwiecińskiego na skrzypce, wiolonczelę i orkiestrę symfoniczną. Jej konstrukcja formalna będzie swoistym palimpsestem: nakładające się na siebie warstwy stworzą złożoną tkankę muzyczną. Wychodząc od warstwy głębokiej – walca z pewnej opery Aubera – zaczynam proces zniekształceń od „spolszczenia” XIX-wiecznego tańca, który staje się polonezem-walcem-kankanem. Na kolejne warstwy składać się będą fragmenty, takty czy nawet ich części z różnych oper (np. „Dell’invito trascorsa è già l’ora” z Traviaty Verdiego) – wyjaśnia kompozytor. Dzieło wykonają 30 października o godz. 19.00 w Filharmonii Sudeckiej w Wałbrzychu Marcin Markowicz (skrzypce), Magdalena Bojanowicz (wiolonczela) oraz Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Sudeckiej pod batutą Macieja Tomasiewicza.

Po raz pierwszy zabrzmi także Metta-Sonata na skrzypce i akordeon Aleksandra Lasonia. Kompozycję zagrają Wojciech Koprowski (skrzypce) i Maciej Frąckiewicz (akordeon) podczas Koncertu Uniwersytetu Muzycznego im. Fryderyka Chopina, organizowanego we współpracy z Fundacją Armonia dell’Arte w ramach IV Festiwalu „Muziko de nia tempo”. Wydarzenie odbędzie się 30 października o godz. 19:00 w Sali Koncertowej Filii UMFC w Białymstoku. Wstęp wolny.